Μύθοι & αλήθειες για τις ολιγοθερμιδικές γλυκαντικές ύλες

217

Τα ολιγοθερμιδικά γλυκαντικά είναι συστατικά έντονης γλυκύτητας με λίγες ή καθόλου θερμίδες, τα οποία προστιθέμενα σε τρόφιμα και ποτά παρέχουν την επιθυμητή γλυκύτητα χωρίς το ενεργειακό περιεχόμενο της ζάχαρης. H χρήση τους είναι ιδιαιτέρως διαδεδομένη, ενώ πολλές επιστημονικές μελέτες και αρχές ασφάλειας τροφίμων επιβεβαιώνουν σταθερά την ασφάλειά τους. Έτσι, σήμερα χρησιμοποιούνται ευρέως ως υποκατάστατο της ζάχαρης, στο πλαίσιο μιας ισορροπημένης διατροφής.

Τα ολιγοθερμιδικά γλυκαντικά είναι λιγότερο γλυκά από τη ζάχαρη.

ΜΥΘΟΣ. Ισχύει το ακριβώς αντίθετο. Τα γλυκαντικά χαμηλής θερμιδικής αξίας είναι μερικές εκατοντάδες φορές πιο γλυκά από την επιτραπέζια ζάχαρη και για αυτό χρειάζονται μόνο πολύ μικρές ποσότητές τους για να προσφέρουν το επιθυμητό επίπεδο γλυκύτητας στα τρόφιμα και τα ποτά. Παράλληλα, προσδίδουν πολύ λίγες ή καθόλου θερμίδες στο τελικό προϊόν και δεν επηρεάζουν τα επίπεδα γλυκόζης του αίματος, στοιχείο που τα καθιστά πολύ χρήσιμα για τα άτομα με διαβήτη ή άτομα που θέλουν να προσέξουν συνολικά τη διατροφή τους.

Μεγάλη ποικιλία προϊόντων περιέχει ολιγοθερμιδικά γλυκαντικά: αναψυκτικά, γαλακτοκομικά προϊόντα, όπως γιαούρτια και παγωτά, επιδόρπια, τσίχλες, καρυκεύματα όπως σάλτσες, μουστάρδες και κέτσαπ, μπισκότα και γλυκά αλλά και πολλά άλλα προϊόντα, όπως πολυβιταμίνες και σιρόπια για το βήχα.

Τα ολιγοθερμιδικά γλυκαντικά συμβάλλουν στην απώλεια βάρους.

ΑΛΗΘΕΙΑ. Με την αντικατάσταση της ισοδύναμης γλυκύτητας ζάχαρης χωρίς τις ισοδύναμες θερμίδες και την αυξανόμενη γευστικότητα των υγιεινών και χαμηλοθερμιδικών τροφίμων, τα ολιγοθερμιδικά γλυκαντικά, αν χρησιμοποιηθούν με συνέπεια και όχι σε υπερβολή, μπορούν να αποδειχθούν χρήσιμα για διατήρηση αλλά και τη μείωση του βάρους.

Τα ολιγοθερμιδικά προϊόντα μπορεί να βοηθήσουν μερικούς ανθρώπους να τρώνε λιγότερο και μπορούν να τους βοηθήσουν να απολαμβάνουν περισσότερο το γεύμα τους, διατηρώντας τον έλεγχο των θερμίδων τους και μειώνοντας τις ενοχές τους για το φαγητό τους. Με αυτόν τον τρόπο, τα γλυκαντικά μπορούν να βοηθήσουν στον έλεγχο πρόσληψης τροφής και στην τήρηση του σχεδίου διαχείρισης βάρους, χωρίς το άτομο να στερείται τη γεύση και την απόλαυση.

 

Τα ολιγοθερμιδικά γλυκαντικά είναι κατάλληλα για τα άτομα με διαβήτη.

ΑΛΗΘΕΙΑ. Καθώς δεν επηρεάζουν τα επίπεδα γλυκόζης και ινσουλίνης στο αίμα, οι ολιγοθερμιδικές γλυκαντικές ύλες μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την παροχή τροφίμων και ποτών με γλυκιάς γεύσης σε άτομα που πρέπει να παρακολουθούν προσεκτικά την πρόσληψη υδατανθράκων, όπως τα άτομα με διαβήτη.

Αυτό που δεν θα πρέπει να παραβλέπει το άτομο με διαβήτη είναι ότι η αντικατάσταση της ζάχαρης δεν μηδενίζει το περιεχόμενο σε υδατάνθρακες π.χ. ενός μπισκότου ή ενός παγωτού χωρίς ζάχαρη.

Σε Consensus Report της Αμερικανικής Ένωσης Διαβήτη (ADA), επιβεβαιώνεται ότι η αντικατάσταση της ζάχαρης με υποκατάστατα θα μπορούσε να μειώσει την ημερήσια πρόσληψη υδατανθράκων και θερμίδων και θα μπορούσε να επηρεάσει θετικά τον γλυκαιμικό έλεγχο, το βάρος και τον καρδιομεταβολικό έλεγχο, εφόσον η πρόσληψη θερμίδων δεν αντισταθμίζεται από άλλες πηγές.

Παρομοίως, ο Diabetes UK κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η αντικατάσταση των ελεύθερων σακχάρων με γλυκαντικά χαμηλής περιεκτικότητας σε θερμίδες (LNCS) μπορεί να είναι μια χρήσιμη στρατηγική για τη διαχείριση της γλυκόζης: «Τα LNCS αποδεικνύονται ασφαλή και μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως μέρος μιας στρατηγικής για ενήλικες και τα παιδιά στη διαχείριση του βάρους και του διαβήτη».

Οι ολιγοθερμιδικές γλυκαντικές ύλες δεν είναι ασφαλείς.

ΜΥΘΟΣ. Τα ολιγοθερμιδικά γλυκαντικά είναι από τα πιο μελετημένα συστατικά στον κόσμο. Νέες έρευνες που δημοσιεύονται κάθε χρόνο προσθέτει περαιτέρω στοιχεία στις τρέχουσες γνώσεις μας. Έχουν δημοσιευθεί νέες μελέτες παρατήρησης, κλινικές δοκιμές και διάφορες συστηματικές ανασκοπήσεις που πιστοποιούν την ασφάλεια συγκεκριμένων γλυκαντικών για την υγεία μας.

Οι κυριότερες ύλες «έντονης γλυκύτητας» που έχουν εγκριθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι:

  1. η ασπαρτάμη,
  2. η ακεσουλφάμη-Κ,
  3. το κυκλαμικό οξύ (και τα άλατά του),
  4. η σουκραλόζη,
  5. η σακχαρίνη (και τα άλατά της),
  6. η νεοτάμη,
  7. η στέβια (steviaglycosides – γλυκοζίτες στεβιόλης).

Η κατανάλωση γλυκαντικών χαμηλών θερμίδων είναι ασφαλής στα επίπεδα αποδεκτής ημερήσιας πρόσληψης (ADI) και η χρήση τους μπορεί να έχει οφέλη στη μείωση των θερμίδων, την απώλεια βάρους και τον έλεγχο της γλυκόζης, όταν χρησιμοποιείται για την αντικατάσταση της ζάχαρης στο πλαίσιο μιας ισορροπημένης διατροφής.