Ρύπανση – Μας κάνει πιο ευάλωτους σε ιους και λοιμώξεις

1564

Η διασύνδεση ανάμεσα στην πανδημία COVID-19 και την περιβαλλοντική υποβάθμιση είναι από τις πλευρές που μελετώνται ιδιαίτερα έντονα από την πρώτη στιγμή που κηρύχθηκε η πανδημία από τον ΠΟΥ. Η διασύνδεση αυτή σχετίζεται τόσο με την έναρξη και τους μηχανισμούς μετάδοσης της λοίμωξης, όσο και με την τρωτότητα του πληθυσμού λόγω προηγούμενης επιβάρυνσης του οργανισμού από την έκθεση σε τοξικούς ρύπους που τείνουν να μειώσουν την ικανότητα του ανοσοποιητικού συστήματος να αντιμετωπίσει ένα υψηλό ιϊκό φορτίο.

Θα πρέπει να υπογραμμιστεί το πόσο ευάλωτος είναι ο πληθυσμός λόγω της πολύπλευρης ρύπανσης, Οπωσδήποτε η έκθεση σε ατμόσφαιρα με υψηλές συγκεντρώσεις ρύπων ενισχύει την τρωτότητα του ανθρώπινου οργανισμού. Πρόσφατη μελέτη του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ έδειξε ότι άνοδος κατά μόλις 1 μg/m3 στις συγκεντρώσεις των αιωρούμενων μικροσωματιδίων PM2.5 συνδέεται με αύξηση 15% στη θνητότητα από COVID-19.

Η λειτουργία του ΜΕΤΡΟ στη Θεσσαλονίκη θα μείωνε την ατμοσφαιρική ρύπανση κατά 4%.

Τα αποτελέσματα του πειράματος μεγάλης κλίμακας που ήταν το lockdown για τις ελληνικές πόλεις καταδεικνύουν τη σημασία των αστικών μεταφορών στον περιβαλλοντικό φόρτο και στη Δημόσια Υγεία. Η δυνατότητα ηλεκτροδότησης των μεταφορών στις πόλεις αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία μείωσης της περιβαλλοντικής επιβάρυνσης στην υγεία των κατοίκων.

Μελέτη διαφορετικών σεναρίων σχετικά με παρεμβάσεις στο σύστημα μεταφορών στη Θεσσαλονίκη από το Eργαστήριo Περιβαλλοντικής Μηχανικής του ΑΠΘ (EnveLab)  στα πλαίσια του ευρωπαϊκού ερευνητικού προγράμματος ICARUS έδειξε, ότι η έναρξη χρήσης του METΡO θα οδηγούσε σε μια μείωση της θνητότητας λόγω ατμοσφαιρικής ρύπανσης κατά 4-5% με μια εξοικονόμηση στο σύστημα δημόσιας υγείας της τάξης των 150 εκατομμυρίων ευρώ σε ετήσια βάση.

Η μετατροπή του 50% του στόλου των οχημάτων στη Θεσσαλονίκη σε ηλεκτροκίνητα θα οδηγούσε σε μείωση της θνητότητας και νοσηρότητας, λόγω μείωσης της ατμοσφαιρικής ρύπανσης κατά 4%, ενώ η εξοικονόμηση στο σύστημα δημόσιας υγείας θα ανέρχονταν σε 162 εκατομμύρια ευρώ, ετησίως.

Με δεδομένο λοιπόν,  το άνευ προηγουμένου σκηνικό της παγκόσμιας πανδημίας COVID-19, τα ζητήματα δημόσιας υγείας έχουν κεντρική θέση. Περισσότερο από ποτέ, η επιστημονική γνώση που προέρχεται από την έρευνα γίνεται βασικό εργαλείο για την κατανόηση του κοινωνικού αντίκτυπου αυτής της πανδημίας και για την καθοδήγηση της εφαρμογής των πολιτικών δημόσιας υγείας.

Το Πρόγραμμα Έρευνας για το Περιβάλλον της Υγείας για την Ευρώπη (HERA), που συντονίζεται στην Ελλάδα από το ΑΠΘ, ξεκίνησε τον Ιανουάριο του 2019 και περιλαμβάνει 15 ευρωπαϊκές χώρες. Στόχος του προγράμματος είναι να παράσχει στο θεσμικό όργανο μια ατζέντα για το περιβάλλον, το κλίμα και την υγεία για την περίοδο 2020-2030, προσδιορίζοντας τις ερευνητικές ανάγκες και προτεραιότητες, προκειμένου να προτείνει οδικούς χάρτες που συνενώνουν τους διάφορους ευρωπαίους εταίρους. Μια προκαταρκτική τέτοια ατζέντα προτάθηκε το Φεβρουάριο του 2020.

Θα έπρεπε σε ευρωπαϊκό επίπεδο να δημιουργηθεί ένα Κέντρο Πρόβλεψης Περιβαλλοντικών προβλημάτων και πιθανών ακραίων φαινομένων, για παράδειγμα, ανάλογο με αυτό που έχουμε για την πρόγνωση του καιρού. Είναι φανερό ότι λείπει σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Θα μπορούσε λοιπόν να συγκροτηθεί άμεσα ένα πανευρωπαϊκό δίκτυο, που θα συντονίζει ιδρύματα από διάφορες χώρες, θα συνενώσει γνώσεις και υπολογιστική ισχύ και θα λειτουργεί ως ένα virtual Ινστιτούτο.